Lekovite vode u Sokobanji - mineralne vode i termalni izvori

Lekovite mineralne vode kao i termalni lekoviti izvori javljaju se na više mesta pri čemu se izdvajaju dve osnovne zone - Soko i Banja Jošanica sa dobrim privatnim smeštajem. Njihovo lekovito dejstvo koriste pacijenti širom naše zemlje. Za lekovite izvore znali su još stari Rimljani, što potvrđuje pronađen deo zida velikog bazena sa fragmentima antičkih cigala koji su gradili prvi banjski smeštaj. Mineralne, termomineralne, gasne i radioaktivne vode se vekovima koriste za banjsko lečenje, rekreaciju i rehabilitaciju. Smatra da su termalni izvori vulkanskog porekla i da je termalna voda juvenilna jer izbija iz starih eruptivnih dubinskih stena. Dokazi za to su velika količina gasova (azota i retkih gasova) koji su karakteristični za izvore vulkanskog porekla, kao i konstantnost u temperaturi i izdašnosti vode. Ako vas privuče Soko Banja, smeštaj ćete lako naći pa probajte naše lekovite mineralne vode.
 

Sokobanja ima šest izvora mineralnih voda

Izvori su različitih temperatura (od 28 do 46,5 stepeni Celzijusa), hemijskog sastava i stepena radioaktivnosti. Priroda ih je rasporedila na nekoliko lokacija: u samom banjskom centru, zatim u delu naselja poznatom kao Banjica i u zoni korita Moravice. Topla izvorska voda dolazi sa dubine od oko 1000m i izbija duž raseda, na kontaktu glinaca, laporaca, konglomerata i krečnjaka. Hladni izvori sa temepraturom od 16 stepeni izbijaju iz plićih slojeva. Većina je ispitana i iskorišćena uglavnom za razvoj zdravstvenog turizma. Hemijski elementi pronađeni njenim u vodama su: kalijum, natrijum, litijum, rubidijum, stroncijum, kobalt, mangan, jod, fosfor, brom, gvožđe i bakar koji su lekovitog dejstva.
 

Hipertermalni izvori Sokobanje

sa temperaturom od 39 do 53°S smešteni u centralnom banjskom parku, u poznatom turskom kupatilu Park.
1. Bunar Preobraženje – u obliku je bunara dubine desetak metara iz kojeg neprestano izbijaju mehurići gasova i topla, bistra mineralna voda, bez ukusa i mirisa. Temperatura vode je od 43,8 do 53 stepena, a kapacitet litara vode i 6-7 litara gasa u minuti.
2. Sv.Arhanđel - (Izvorište Sonda Park) – je važan zbog količine vode i gasova, a po sadržini radona u jednom litru vode, kao i u jednom litru gasova, sasvim je identičan sa susednim izvorom Preobraženje. Kapaciteta je 28 1/8. Voda je takođe bistra, prozračna, bez ukusa i mirisa, temeprature 43 stepena i tvrdoće između 6,98 i 7,26.
 

Hipotermalni izvori Sokobanje

sa temperaturom vode od 20 do 34 stepena. Mlaka voda izvire na Banjici, nedaleko od korita Moravice.
1. Banjica Bazen I – voda je bez boje i ukusa, blagog mirisa sumporvodonika, temperature 27,8 stepeni, tvrdoće 7,33 i rastvorenih sastojaka 590 mg/l. Od gasova preovlađuje vodonik sulfid (1,2), te se voda sa izvora Banjica i svrstava u kategoriju kalcijum-magnezijum-hidrokarbonantnih-sulfidnih-slaboalkalnih-hipotermnih oligomineralnih voda. Izdašnost izvora je 400 l/min.
2. Banjica II – pripada istoj kategoriji kao i prethodni izvor, sa nešto manjom količinom rastvorenog vodonik sulfida (0,8) i ostalih rastvorenih sastojaka (585,6 mg/l), ali nešto toplijom vodom 28,9°S. rN vrednost je 7,2. Voda sa Banjice II ima epitet zemnoalkalne vode.
3. Pijaca- je novijeg datuma, otkriven zahvaljujući saradnji naših i američkih geologa, koji su nedaleko od korita Moravice otkrili izvor bistre vode sa blagim mirisom sumporvodonika, temeprature 32,4°S. Sadržaj rastvorenih sastojaka je 620,2 mg/l, a trvdoća najmanja među banjskim izvorima – 6,66. Od rastvorenih gasova dominiraju slobodan SO2 (99,6) i vodoniksulfid (1,8). Voda sa izvora „Pijaca“ svrstana je u grupu kalcijum-magnezijum-hidrokarbonantno- sulfidno-oligomineralnih voda.

Mlakih izvora, Sokobanja ima još u koritu Moravice i obično se primete pri niskom vodostaju po gasovima koji na tim mestima izbijaju.

Hladni izvori Lepterija i Zdravljak daju od 2-3 litra vode u minuti, koja je potpuno bistra, bez ukusa i mirisa sa temperaturom od 20 stepeni.