Soko Grad

Soko Grad je utvrđenje po kome je Soko Banja dobila ima. Smešteno je na 3 km od centra grada i nalazi se na 200 m od izletišta Lepterija. Danas njegovo ime nosi i Stari Zavod - deo Specijalne Bolnice u Sokobanji sa smeštajnim objektom u centru. On je obnovljen, a svake godine ga posećuje veliki broj turista.
Za ovo utvrđenje nema tačnih pisanih istorijskih podataka kada je on nastao. Predpostavlja se da je zbog blizine carske palate Feliks Romulijana rimskog cara Gaja Galerija poreklom iz ovog kraja i zbog blizine rimskog grada Naisusa i carske palate cara Konstantina – Medijana, ova tvrđava bila vojni punkt kao i smestaj za konvoje iz Evrope i Azije. Po nekima se smatra da je ovaj  grad nastao za vreme Justinijana u VI veku. Postoje neki istorijski dokumenti da je za vreme Stefana Nemanje, on bio tamnica za bogumile – jeretike. Posle turskog osvajanja Srbije, ovo utvrđenje zauzima turski beg Hamus. Zatim Musa Kesedžija uzima stari gard od njega ali ga tom prilikom i ruši 1413. godine.
 

Poreklo imena Soko Grada

U staro vreme su se njegovi gospodari bavili dresurom sokola a porez se davao u vidu dresiranih sokolova – sokolarina. To je jednostavno bio grad sokolova koje i dan danas možete ponekad videti kako obleću utvrđenje. Tu je nekad bila i brana od kamena i telećih koža koja je pravila jezero preko koga je i dovožen kamen za izgradnju utvrđenja. Po legendi sokobanjskog kraja kada je brana pukla istrebila je čitavo naselje, koje je bilo na današnjem ulazu u Soko Banju. Tako se taj deo danas naziva Trebič, a brdo preko puta njega gde je voda prevalila, Prevalac.

Ovo utvrdjenje je sastavljeno iz dva dela. Donji grad – Podgrađe u kome su živeli stanovništvo i robovi i gornji grad – Glavna kula, gde je bila vojska i gospodar. Kula u kome je živeo gospodar se zvala Donžon.

Lokacija

Soko Grad
PIO Lepterija